Op 11 september 2026 werd het voorontwerp van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) meegedeeld aan de Vlaamse Regering. Het plan zet de krijtlijnen uit voor het ruimtelijk beleid in Vlaanderen voor de komende decennia.
Een van de opvallende beleidsrichtingen is het verder beperken van zonevreemdheid. Dat kan op termijn gevolgen hebben voor de mogelijkheden om gebouwen in bijvoorbeeld agrarisch gebied een nieuwe functie te geven en voor de bestaande zonevreemde basisrechten.
Wat staat er vandaag op tafel en wat kan dit in de toekomst voor jou betekenen?
Het is belangrijk om te benadrukken dat het BRV nog niet definitief is. Momenteel wordt advies gevraagd aan de provincies, gemeenten en Vlaamse strategische adviesraden. Zij kunnen tot uiterlijk 21 december 2026 reageren op het voorontwerp.
Daarna wordt een ontwerp van het BRV opgemaakt en voorgelegd aan de Vlaamse Regering. Ook dat ontwerp doorloopt nog een openbaar onderzoek en een nieuwe adviesronde, waarbij onder meer lokale besturen, het middenveld, strategische adviesraden en de bevolking hun input kunnen geven.
Pas daarna kan het definitieve BRV worden goedgekeurd.
Het BRV bepaalt de gewenste richting voor de ruimtelijke ontwikkeling van Vlaanderen. Het is op zich geen rechtstreeks beoordelingscriterium voor jouw individuele vergunningsaanvraag.
Het plan kan wel richting geven aan toekomstige beleidsinstrumenten en regelgeving, zoals ruimtelijke uitvoeringsplannen en stedenbouwkundige verordeningen. De keuzes die vandaag in het voorontwerp staan, kunnen daardoor op termijn wel degelijk gevolgen hebben voor wat ruimtelijk mogelijk is.
Het voorontwerp schuift drie grote ruimtelijke transformaties naar voren:
Om die doelstellingen te bereiken, worden verschillende maatregelen voorgesteld. Ook zonevreemde functies komen daarbij nadrukkelijk in beeld.
Volgens het voorontwerp kan bijkomende zonevreemdheid negatieve gevolgen hebben voor de landbouw. Landbouwgrond kan verloren gaan en de druk op de grondprijzen kan toenemen.
De beleidsrichting is daarom duidelijk: bijkomende zonevreemdheid zoveel mogelijk vermijden.
Bij een nieuwe zonevreemde functiewijziging zou in de toekomst moeten worden aangetoond dat de nieuwe functie het landbouwfunctioneren en de open ruimte niet belemmert én een maatschappelijke meerwaarde biedt.
Daarnaast wordt voorgesteld om ook de bestaande regelgeving aan te passen. Zo wordt onder meer gedacht aan voorwaarden waarbij landbouwpercelen maximaal in agrarisch gebruik blijven en bepaalde bijgebouwen moeten worden gesloopt.
Het voorontwerp gaat verder dan alleen functiewijzigingen. Er wordt ook voorgesteld om de zonevreemde basisrechten te beperken.
Daarnaast wil men de handhavingsprioriteiten uitbreiden. Daarbij zou meer aandacht gaan naar zonevreemde functiewijzigingen in agrarisch gebied die zonder aanvraag worden doorgevoerd en naar de controle op de naleving van vergunningsvoorwaarden.
Als deze beleidsvoornemens uiteindelijk worden omgezet in concrete regelgeving, kunnen de mogelijkheden voor zonevreemde gebouwen en functies dus beperkter worden.
Voorlopig verandert er nog niets aan de regelgeving op basis van dit voorontwerp. Het gaat om beleidsvoorstellen die nog verschillende adviesrondes en een openbaar onderzoek moeten doorlopen. De uiteindelijke inhoud kan dus nog wijzigen.
Toch is de voorgestelde richting relevant wanneer je plannen hebt met een zonevreemd gebouw of een functiewijziging overweegt. De mogelijkheden die vandaag bestaan, zijn niet noodzakelijk dezelfde mogelijkheden die er op langere termijn zullen zijn.
Bij DLV volgen we de verdere ontwikkeling van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen en de mogelijke aanpassingen aan de regelgeving nauwgezet op.
Heb je plannen met een zonevreemd gebouw of overweeg je een functiewijziging? Laat dan tijdig onderzoeken wat vandaag mogelijk is. Onze experts bekijken samen met jou de ruimtelijke en vergunningsmogelijkheden en helpen je om je plannen binnen het geldende kader vorm te geven.
Contacteer ons
