Verplichtingen vanggewassen 2026

Wegens de uitzonderlijke weersomstandigheden van afgelopen zomer zijn heel wat teelten beduidend vroeger gemaaid dan in andere jaren. Dit kan gevolgen hebben voor het al dan niet moeten inzaaien van vanggewassen. Hieronder zetten we nog even de verplichtingen omtrent de inzaai van vanggewassen op een rij.

Basismaatregel vanggewassen

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​De basismaatregel voor vanggewassen in het mestdecreet MAP 7 zal dit jaar meer van toepassing zijn. Hierbij moet op percelen in gebiedstype 1, 2 en 3, waar de hoofdteelt werd geoogst uiterlijk 31 augustus, een nateelt of vanggewas ingezaaid worden. Uitzondering hierop zijn de percelen in zware kleigrond. 

Indien je kiest om een vanggewas in te zaaien, dan moet dit ten laatste 15 september gebeuren en moet dit aangehouden blijven tot 30 november (in de leemstreek) of 31 januari (overige percelen)

Als er een nateelt wordt ingezaaid die geen vanggewas is, dan is er geen specifieke inzaaidatum waaraan moet voldaan worden.

Op percelen met een vanggewas kan ook desgewenst de duurzame terugverdienpraktijk voor reductie van de werkzame norm stikstof worden toegepast.

Reductie van werkzame stikstof bij niet-nitraatgevoelige hoofdteelten (zoals  bv. granen en bieten)

Gebiedstype​Zonder techniek​​​​Va​nggewas ingezaaid t.e.m. 15/9​​Vanggew​as ingezaaid t.e.m. 15/10​
Gebiedstype 1- 0%- 0%​​- 0%
Gebiedstype 2- 10%- 0%​​- 5%
Gebiedstype 3- 20%- 5%​​- 15%

Reductie van werkzame stikstof bij nitraatgevoelige hoofdteelten (zoals  bv. mais en aardappelen)

  
Gebiedstype​Zonder techniek​​​​Va​nggewas ingezaaid t.e.m. 15/9​​Vanggew​as ingezaaid t.e.m. 15/10​
Gebiedstype 1- 5%-0%-5%
Gebiedstype 2- 20%-10%-20%
Gebiedstype 3- 30%-20%-30%

Een voorbeeld: je hebt mais gehakseld en een vanggewas ingezaaid uiterlijk 15 september op een perceel in gebiedstype 2 (oranje), dan kan je 10% werkzame stikstof terug verdienen.

Minimale bodembedekking

Heb je meer dan 10 ha landbouwareaal in gebruik, hou dan rekening met de voorwaarden rond minimale bodembedekking uit de conditionaliteit volgens het GLB. Dit om sancties op deze premies te vermijden.

Op minstens 80% van het bouwlandareaal in je teeltplan 2026 moet er een minimale bodembedekking zijn door 1 van 4 onderstaande maatregelen, en dit minstens van 1 december tot 31 januari aan te houden:

  • Stoppel en opslag behouden
  • Plantenresten van de hoofdteelt laten liggen
  • Behoud van de hoofdteelt tijdens de winter
  • Inzaaien van een groenbedekker of nateelt, waarbij tot aan de start van de veldwerkzaamheden voor de inzaai ervan, de stoppels blijven behouden of de plantenresten blijven liggen na de oogst van de hoofdteelt. Een kerende bodembewerking kan dus pas vanaf de start van de veldwerkzaamheden voor deze inzaai van de groenbedekker of nateelt.

Gewasrotatie

Er zijn twee mogelijkheden om aan de gewasrotatienorm te voldoen: 

  • Ofwel gewasrotatie: 
    • ofwel een hoofdteelt in 2027 te telen die tot een andere gewasgroep behoort dan de hoofdteelt van 2026.
    • ofwel na de hoofdteelt van 2026 een nateelt aan te houden die minstens twaalf weken op het perceel blijft en tot een andere gewasgroep behoort dan de hoofdteelt van 2027. 
  • Ofwel gewasdiversificatie:  
    • Teel je meer dan 10 en max. 30 ha op bouwlandpercelen, dan moet je op dat bouwland minstens 2 verschillende hoofdteelten telen. De grootste teelt is beperkt tot 75% van het bouwlandareaal.
    • Teel je meer dan 30 ha op bouwlandpercelen, dan moet je op dat bouwland minstens 3 verschillende hoofdteelten telen. De grootste teelt mag niet meer dan 75% van het bouwlandareaal beslaan en de 2 grootste teelten samen niet meer dan 95%.

Voor deze conditionaliteit gewasrotatie is er een vrijstelling op controle en sancties voor bedrijven met een landbouwareaal t/m 30 ha.

Wijzigingen doorvoeren in e-loket

Nateelten en duurzame praktijken kan je in de verzamelaanvraag op het e-loket Landbouw en Zeevisserij nog wijzigen, schrappen en toevoegen tot en met 31 oktober 2026.

Kijk zeker ook na of alle ecoregelingen zijn uitgevoerd zoals aangevraagd dit voorjaar. Vele van deze regelingen kunnen in de verzamelaanvraag nog aangepast worden.