Dat is in elk geval wat de Vlaamse Regering wil bereiken met het actieprogramma voor rechtszekere en robuuste vergunningen dat ze op 19 december 2025 goedkeurde.
Wie werkt, onderneemt of investeert op het platteland, weet hoe complex een omgevingsvergunning kan zijn. Lange procedures, onduidelijke regels en juridische betwistingen zorgen vaak voor frustratie.
De Vlaamse Regering wil dat nu aanpakken met een nieuw actieprogramma dat is gebaseerd op het werk van de Gemengde Commissie van Experten. Hun rapport van 30 september 2025 bevatte 45 adviezen en 140 aanbevelingen om de vergunningverlening eenvoudiger, duidelijker en betrouwbaarder te maken.
Het actieprogramma van de Vlaamse Regering omvat heel wat doelstellingen die echter nog moeten worden omgezet in nieuwe wetgeving en procedures. Dit is een traject dat enkele jaren in beslag zal nemen.
We lichten enkele punten uit het programma toe:
Een belangrijk uitgangspunt uit het actieprogramma is om de problemen te vermijden nog vóór er een aanvraag wordt ingediend. Daarom wordt sterk ingezet op beter en laagdrempelig vooroverleg. Initiatiefnemers krijgen sneller duidelijkheid over wat kan en wat niet. Ook wordt stedenbouwkundige informatie beter digitaal ontsloten.
Daarnaast krijgt het stedenbouwkundig attest meer gewicht en wordt de geldigheidstermijn verlengd. Dat geeft landbouwers en ondernemers meer zekerheid om investeringen goed voor te bereiden.
Tijdens de behandeling van een vergunningsaanvraag komt er meer ruimte voor overleg en bijsturing. Een opvallende maatregel is de invoering van een tijdelijke ‘pauzeknop’. Die laat toe om een procedure even stil te leggen om extra informatie te verzamelen of knelpunten uit te klaren, zonder meteen richting weigering of beroep te gaan.
De Vlaamse Regering bevestigt uitdrukkelijk de bevoegdheid van en het vertrouwen in lokale besturen die beslissen over de vergunningsaanvraag. In de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening wordt duidelijk verankerd dat adviezen van de adviesinstanties een niet-bindend karakter hebben. Ook de beroepsmogelijkheden van de adviesinstanties zullen worden afgebakend en beperkt, zodat een systematisch beroep in principe niet meer aan de orde zal zijn.
In de praktijk merken aanvragers die een functiewijziging willen dat het Departement Omgeving nagenoeg automatisch beroep instelt, vaak vanwege de omvang van woningbijgebouwen en zonder het dossier echt inhoudelijk te bekijken. Deze aanpassing zou voor hen een belangrijke verbetering betekenen en meer zekerheid bieden bij hun aanvragen.
Daarnaast worden onnodige of kennelijk onrechtmatige beroepen ontmoedigd: wie beroep indient, zal een persoonlijk belang moeten aantonen dat voldoende concreet en actueel is. Ook de beroepsmogelijkheden voor erkende milieu- en natuurverenigingen worden beter omkaderd, zodat onrechtmatige beroepen worden vermeden.
Voor wie woont, werkt en onderneemt in het buitengebied betekent dit actieprogramma vooral: een toekomst met meer rechtszekerheid, minder nodeloze vertragingen en een grotere kans op uitvoerbare vergunningen. Een degelijk voorbereid dossier blijft daarbij cruciaal.
DLV volgt deze ontwikkelingen van nabij op en vertaalt de nieuwe regels naar haalbare oplossingen op maat van het platteland. Heb je plannen of vragen rond vergunningen? Onze adviseurs denken graag met je mee, van vooroverleg tot dossieropmaak.
Contacteer ons